Nghị luận xã hội về câu nói: Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội – Văn mẫu lớp 12

loading...
Nghị luận xã hội về câu nói: Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội – Văn mẫu lớp 12
Đánh giá bài viết

Nghị luận xã hội về câu nói: Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội – Bài làm 1

Cuộc đời mỗi người là một cuốn sách đẹp, nếu ai không biết cách đọc cuốn sách quý ấy thì vĩnh viễn không thể đọc nó lần thứ hai bởi nó chỉ mở ra một lần trong khoảng thời gian ngắn ngủi của đời người. “Những trang sách cuộc đời” được viết nên từ những thứ vô cùng quý giá mà tiêu biểu là thời gian, lời nói và cơ hội. Thế nhưng cùng với nhịp đi qua của cuộc đời, chúng cũng trôi qua nhanh chóng và một đi không trở lại. Quan niệm ấy đã được chung đúc trong lời nhận định “Có ba điều trong cuộc đời mỗi người, nếu đi qua sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói và cơ hội”.

Loading...

Lời nói trên xuất phát từ một quan điểm, một cái nhìn chủ quan rằng dòng đời, dòng thời gian là dòng chảy tuyến tính, mỗi khoảnh khắc qua đi, mỗi hành động, sự kiện đi qua, con người vĩnh viễn không thể trở lại được. Để từ đó, câu nói vạch ra rằng thời gian, lời nói và cơ hội là những thứ hết sức đáng quý và chỉ đến có một lần trong cuộc đời mỗi người.

Thời của mỗi đời người chính là thời gian sống, thời gian làm việc vui chơi, hưởng thụ,… Mỗi người chỉ được sống một lần và mỗi phút giây chỉ trôi qua một lần. Thời gian như một kẻ “vô tình” chẳng chờ đợi ai bao giờ. Bởi thế, thời gian là dòng chảy nghiệt ngã nhất, lặng lẽ mà cuồn cuộn, chậm chạp mà nhanh chóng. Thời gian trôi đi, khi nhìn lại mình có bao điều luyến tiếc, muốn xoay chuyển bánh xe thời gian để tìm về quá khứ khi xưa. Nhưng lúc đó là cả một sự bất lực đè nén khiến cho người ta ngày càng đau khổ, trầm uất muốn níu giữ mà không được. Mỗi phút giây là hoàn toàn khác nhau, như một thi sĩ trẻ đã từng bộc bạch:

Cái bay không đợi cái trôi.                                             

Tôi từ phút ấy sang giây phút này.

Chỉ một phút giây ngắn ngủi thôi cũng đủ làm thay đổi con người và khi đã đi đến giây phút này thì chúng ta không thể tìm lại mình trong phút giây trước, làm sao con người có thể tìm về thời trai trẻ còn ngây ngô, mơ mộng khi đã đi qua bao chặng đường dài của cuộc đời, những người già cả cũng không thể trở lại lúc thanh xuân phơi phới, hay chúng ta đâu thể quay lại những năm của đầu thế kỉ XX mà ngăn chặn cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai khốc liệt, cướp đi bao sinh mạng con người. Tất cả đều không thể, không thể trở lại, con người không thể níu kéo được thời gian. Nó là dòng chảy xuôi dòng, một đi không trở lại trong mỗi cuộc đời con người.

Thời gian thêu dệt cuộc đời và “lời nói” là những mũi khâu tạo nên bao hoa văn của cuộc đời. Cuộc sống tươi đẹp, hạnh phúc hay đau khổ, bất hạnh, một phần lớn cũng từ lời nói mà ra. Nó được phát ngôn để trình bày tư tưởng, tình cảm song song với hành động của con người, nó góp phần thiết lập mối quan hệ giữa người với người. Bạn bè thân thiết quan hệ với nhau bằng lời nói, chúng ta giao tiếp trong công việc thông qua ngôn ngữ, tình cảm yêu, ghét của ta được kí thác trong lời nói,… Lời nói có vai trò thật quan trọng đối với nhân loại: “Lời nói gói vàng”, “Lời nói đọi máu”,… Và nó cũng là một thứ khi đã đi qua là không thể lấy lại được. Khi con người đã phát ngôn thì không thể rút lại, người xưa có câu “nhất ngôn kí xuất, tư mã nan truy” là vì thế. Một con người mà không hiểu rõ điều mình nói thì thật đáng trách. Một lời nói thô lỗ với bạn bè, người thân hay có là người ngoài thì dù có xin lỗi thì cũng không xóa được ấn tượng không hay về tư cách bản thân. Mỗi lời nói đều có tác dụng rất sâu đậm đến nhận thức người nghe, khó mà có thể thay đổi, sửa chữa được. Chỉ cần nặng lời với người bạn thân thì tình cảm cũng có một vết rạn nứt nhỏ dù đã xin lỗi, bù đắp. Người ta nói “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” là bắt nguồn từ đó.

Còn cơ hội là gì? Đó phải chăng cũng là một thứ quý báu của cuộc đời? Cơ hội là những hoàn cảnh cần thiết để con người thành đạt, thực hiện những ước mơ, khát vọng của mình,… và cũng thật dễ nhận ra đó là một thứ mà trong cuộc đời mỗi người nếu trôi qua sẽ không lấy lại được. Đời người không chỉ có duy nhất một cơ hội. Nhưng cơ hội không thuộc về số lượng mà về bản chất. Cơ hội phát huy tác dụng là khi con người nắm giữ bản chất của sự việc, đưa nó đến một kết thúc có lợi cho mình. Nhưng cơ hội sẽ không bao giờ có lần thứ hai. Đời học sinh đâu thể có hai kì thi đại học đầu tiên của mình, mỗi người khó mà tìm được một người bạn tri kỉ lần nữa khi đã mất đi, và con người chỉ sống có một lần. Cơ hội sẽ trôi qua vô ích nếu ta không biết nắm bắt, vận dụng.

Nêu ra một luận điểm sâu sắc và đúng đắn, câu nói trên đã cho ta một cái nhìn chủ quan mà thuyết phục, khái quát mà cụ thể, đậm tính triết học về cuộc sống con người cùng những điều quý giá trong cuộc sống “thời gian, lời nói và cơ hội”. Câu nói còn có ý nghĩa con người không thể tắm hai lần trên một dòng chảy. Bởi vì thế, mỗi con người cần có một cách sống tích cực. Chúng ta cần nắm bắt, tận dụng triệt để thời gian, tiết kiệm từng phút giây, hãy để nó lấp đầy tư tưởng và hành động chứ không trôi qua vô ích. Đồng thời việc cẩn trọng, giữ gìn lời nói là không thể thiếu, mỗi lời nói cần được lọc kĩ qua suy nghĩ, sự nghiền ngẫm, luôn nhớ lời nói là “con dao hai lưỡi” và những bài học kinh nghiệm từ ngàn xưa là vô cùng hữu ích: “Lời nói chẳng mất tiền mua. Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”, “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang. Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”,… Và để trưởng thành trong cuộc sống, con người phải biết tận dụng cơ hội, phải nỗ lực phấn đấu học tập, làm việc cho một nền tảng vững chắc và sống hết mình để chớp lấy cơ hội khi nó ở trong tầm tay. Nhìn chung, thông điệp mà câu nói trên muốn gửi đến rằng hãy biết sống hết mình cho hiện tại, thời gian hiện tại, cơ hội hiện tại, lời nói hiện tại. Chúng ta học hỏi từ quá khứ, nắm giữ hiện tại, vững bước tương lai. Nhưng quan trọng nhất là sống hết mình cho hiện tại. Hiện tại giúp chúng ta thành công, không bi quan mà cũng không ảo vọng xa xôi. Đó là một bài học hay, mang ý nghĩa sâu sắc, được nhắc đến nhiều lần trong văn chương: “Mau với chứ! Vội vàng lên với chứ! Em! Em ơi! Tình non sắp già rồi” (Xuân Diệu) và đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị.

Ắt hẳn rằng mỗi người trong mỗi chúng ta đều ý thức được sự ngắn ngủi của một đời người và những giá trị quý báu của cuộc sống. Dẫu trong số đó, có người đến cuối chặng đường mới nhận ra. Quyển sách cuộc đời đã và đang mở ra trước mắt chúng ta, vậy ta phải sống sao cho xứng đáng. Một thế giới như thế kêu gọi con người ta phải sống hết mình, sống mãnh liệt với nó: “Sống toàn tâm, toàn trí, toàn hồn. Sống toàn thân và thức nhận giác quan” (Xuân Diệu) và ý thức được thời gian, cơ hội và lời nói là rất đáng quý.

Loading...

Câu nói ”Có ba điều trong cuộc đời mỗi người, nếu đi qua sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói và cơ hội” đã cho ta một bài học thật quý giá. Nó đưa ra bài học về cách sống, nhất là phải sống hết mình cho hiện tại. Đây là ý nghĩa tích cực được gửi gắm trong một nhận định đầy ý nghĩa. Bạn sẽ là người thành công nếu trong hành trang cuộc sống của mình luôn mang theo bài học ấy.

Nghị luận xã hội về câu nói: Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội – Bài làm 2

Trong cuộc đời, những thứ quý giá thường không lâu bền và con người vì thế mà hay phải trải qua những điều nuối tiếc. Có những nuối tiếc qua đi có thể lấy lại được nhưng cũng có những điều không thể có được lần thứ hai.

Về điều này, có ý kiến cho rằng: “Có ba điều trong cuộc đời nếu qua đi sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói, cơ hội. Hiểu được ý kiến, chúng ta sẽ có một thái độ sống đúng đắn và có ý nghĩa hơn.

Câu nói là một câu khẳng định mang ý nghĩa tuyệt đối về giá trị quý báu của thời gian, lời nói và cơ hội.

Thời gian là quy luật khách quan, nằm ngoài ý muốn của con người, là sự tuần hoàn chảy trôi của vũ trụ. Thơi gian đã trôi đi sẽ không bao giờ trở lại. Nói thời gian tuần hoàn chỉ là sự lặp lại của vòng quay Trái Đất, nhưng trong đó vạn vật sẽ không còn như cũ được nữa, vẫn là bốn ngày của xuân, hạ, thu, đông; ba ngày của quá khứ, hiện tại, tương lai; hai ngày của hôm trước và hôm sau nhưng vạn vật thì luôn thay đổi. Cây trái đâm chồi nảy lộc vào mùa xuân sẽ tàn lụi khi đông đến, và cũng không còn hoàn toàn giống nó vào những mùa sau nữa. Con người trong hiện tại và tương lai không phải là trẻ trung, xinh đẹp của quá khứ. Cũng như bông hoa của ngày hôm trước là rực rỡ thì ngày hôm sau đã là tàn lụi, héo úa… Cùng với thời gian, tuổi trẻ và sức lực sẽ tàn phai theo năm tháng.

Lời nói như “bát nước hất đi”, nói ra thì rất dễ dàng nhưng không thể thu lại được. Lời nói, đó là sản phẩm, phương tiện giao tiếp của con người, thể hiện trình độ phát triển của xã hội cũng như khả năng tư duy của con người. Nó là thứ con người chỉ có thể chủ động được khi đang thuộc về mình. “Lời nói gió bay” nhưng ý nghĩa và ấn tượng về nó thì sẽ còn đọng lại ở những người tiếp nhận nó, trong trường hợp cụ thể nào đó là không thể nào quên.

Cơ hội là những điều may mắn đến với ta trong cuộc sống, đó có thể là một cơ may, một thuận lợi nào đó mà nhờ nó con người thay đổi cuộc sống cũng như số phận của mình. Tuy nhiên, cơ hội lại thường rất hiếm hoi, muốn có được nó phải là sự hội tụ cửa rất nhiều yếu tố, và không phải ai cũng là nắm bắt được khi nó đến. Cơ hội khi đã qua đi thì khó có thể có lại lần hai.

Tất nhiên, trong cuộc sống có rất nhiều thứ quý giá đáng để người ta trân trọng bởi cuộc đời là hữu hạn và không có nhiều thời gian để bắt đầu lại. Đối với những giá trị thuộc về vật chất như tiền bạc, nó cần thiết và quan trọng đối với con người nhưng nếu mất đi, người ta vẫn có cơ hội tìm lại được. Còn với những thứ không thuộc vào ý muốn chủ quan của con người, họ khó có thể tự mình tìm lại được. Đời người không thể lúc nào cũng vẹn toàn như mình mong muốn. Thế nên mới có chuyện khi nhìn lại người ta thường hay nuối tiếc về những điều đã qua. Và thời gian, lời nói, quá khứ là những thứ phải nuối tiếc nhiều nhất. Đó là một quy luật.

“Có ba điều trong cuộc đời nếu qua đi sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói, cơ hội”. Có thể nói, đây là một ý kiến đúng đắn được đúc rút, chiêm nghiệm và chứng minh bằng thực tế đời sống. Mọi điều khác trong cuộc sống, xét đến cùng chính là sự bắt nguồn từ ba điều quý báu ấy. Người ta thường nói: “Nếu như được quay ngược thời gian, nếu như có được cơ hội ấy mật lần nữa, tôi sẽ ….”. Nghĩa là nếu như có được thời gian và cơ hội, người ta sẽ có điều kiện để làm lại và làm tốt hơn nhiều thứ… Nhưng tất nhiên, đó chỉ là “nếu như”, và những điều “nếu như” ấy sẽ không bao giờ trở thành sự thật, nghĩa là con người sẽ không thể đoạt quyền tạo hóa để quay ngược thời gian, hay đảo ngược quy luật cuộc sống để tạo lại cơ hội cho mình.

Vũ trụ bao la, thời gian của vũ trụ là tuần hoàn nhưng cuộc sống con người lại hữu hạn. Ý thức được điều này, ở từng thời kì khác nhau quan niệm về thời gian là khác nhau. Là “người thư kí trung thành của thời đại”, văn học phản ánh một cách chân thực và sâu sắc đời sống, quan niệm thời đại trong các sáng tác. Thời trung đại, ý thức về sự chảy trôi của thời gian, con người mong muốn gắn mình với vũ trụ, đặt mình vào vòng quay của vũ trụ để tồn tại mãi. Điều này giải thích cho việc trong văn học trung đại xuất hiện rất nhiều những hình ảnh phóng đại, con người đứng ngang tầm vũ trụ để tự khẳng định như hình ảnh người tráng sĩ “cắp ngang ngọn giáo bảo vệ non sông đã mấy thu”.

Cũng bởi ý thức được sự trôi chảy của thời gian, nhà thơ Mãn Giác Thiền Sư trong “Có bệnh bảo mọi người” viết:

Xuân qua trăm hoa rụng
Xuân tới trăm hoa tươi
Trước mắt việc đi mãi
Trên đầu già đến rồi

Nguyễn Trãi vì “Tiếc xuân cầm đuốc mang đi chơi
Những lệ xuân qua tuổi tác thêm”

Nguyễn Du luyến tiếc khi “Thu đến”:

“Bốn mùa cảnh đẹp được bao ngày
Vùn vụt thời đưa gọi không trở lại”

Và đã không ít người như Nguyễn Công Trứ khẳng khái ca ngợi cuộc sống hưởng thụ bởi ý thức cuộc đời là ngắn ngủi:

"Dẫu ba vạn sáu nghìn ngày là mấy chốc
Hạn lấy tuổi để mà chơi lấy
Cuộc hành lạc bao nhiêu là lãi bấy
Nếu không chơi thiệt ấy ai bù”

Bước sang thời hiện đại người ta càng ý thức sâu sắc hơn nữa giá trị và sự chảy trôi của thời gian. Xuân Diệu, “chàng hoàng tử của phong trào Thơ mới” có lẽ là người cuống quýt, lo lắng nhiều nhất:

“Nói là chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại
Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi
Nên bâng khuâng, tôi tiếc cả đất trời”

Với một tâm hồn lúc nào cũng khát khao tình yêu, khát khao “giao cảm với đời” như Xuân Diệu thì bằng nào thời gian cũng là không đủ. Nhà thơ muốn níu giữ tất cả vị ngon của tình yêu và cuộc sống khi nó đang thời kì hương sắc nhất. Ông sống “vội vàng”, “không chờ nắng hạ mới hồi xuân”, sống và tận hưởng đắm say:

“Tôi muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
(…) Cho chuếnh choáng mùi hương
Cho đã đầy ánh sáng
Cho no nê thanh sắc của thời tươi
Hỡi xuân hồng. Ta muốn cắn vào ngươi”

Cùng với sự chảy trôi của thời gian, lời nói và cơ hội khi đã qua đi rồi cũng không thể lấy trở lại, ông cha ta xưa đã từng dặn dò:

“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”

Cũng chính bởi ý thức được điều này. Tại sao có những câu nói ra được người khác đón nhận nhiệt tình nhưng cũng có những câu nói làm người khác cảm thấy khó chịu? Có những câu nói có thể làm thay đổi một số phận nhưng cũng có những câu nói có thể kết thúc cuộc đời một con người. Thế mới biết lời nói có sức mạnh to lớn như thế nào. Thế nhưng con người lại thường không biết trân trọng những gì mình đang có. Có trong mình một phương tiện giao tiếp hữu ích và quan trọng nhưng đôi khi người ta lại không biết cách để sử dụng nó sao cho có ý nghĩa.

Lời nói ra giống như bát nước đã hất đi, dù có cố gắng thế nào đi nữa thì cũng không thể thu lại được như cũ. Thế nên mới có chuyện chỉ một câu nói nhở mồm mà vạch trần bản chất ích kỉ, nhỏ nhen của ông thầy đồ nọ. Thầy tham ăn, trong một lần đi ăn cỗ mang theo cả học trò. Nhà chủ mang bánh ra thiết đãi. Thầy ăn nhiều mà vẫn thòm thèm nhưng ngại gia chủ nên cầm một cái đưa cho học trò, kèm theo tuột cái nháy mắt ẩn ý. Cậu học trò đáng thương không hiểu nên cầm chiếc bánh ăn ngon lành. Thầy tức lắm nhưng không làm gì được. Trên đường về, trò đi như thế nào cũng bị thầy quở trách, mếu máo hỏi thầy. Thầy tức mình: “Thế bánh của tao đâu?”. Chỉ một câu nói lỡ miệng ấy thôi cũng đủ để khiến nhân cách của ông thầy đồ bị hạ xuống mức thảm hại, không thể cứu vãn được.

Trong quan niệm của cha ông “quân tử nhất ngôn”, người quân tử phải là người nói một là một, nói lời phải giữ lời. Đó là một tiêu chí để đánh giá và phân biệt với kẻ tiểu nhân. Thế mới biết giá trị của lời nói ngay từ xưa đã được đề cao như thế nào.

Thời hiện đại, nắm được giá trị lời nói cũng như vận dụng nó phù hợp với từng hoàn cảnh cũng như tâm lí của người mình giao tiếp cũng là một bí quyết của thành công. Lời nói là thứ có thể tác động rất lớn đến người khác. Nếu như biết cách sử dụng phù hợp thì những gì nó mang lại cho bản thân và những người xung quanh là rất lớn.

Thời gian đến cùng với nó là những cơ hội, nhưng nếu ta không biết nắm bắt chúng thì cơ hội qua đi khó có thể lấy lại được. Thời gian không chờ đợi một người nào. Có những cơ hội do con người tạo ra, cũng có những cơ hội do bên ngoài đưa đến nhưng không phải lúc nào nó cũng được thể hiện rõ ràng và dễ nắm bắt. Cơ hội có khi gõ cửa rất khẽ và đến lúc nó qua rồi người ta mới nhận ra rằng mình vừa để tuột mất. Khi ấy, dù có nuối tiếc thì cũng không thể thay đổi được, và cái lần thứ hai sẽ chẳng biết khi nào mới có thể quay trở lại.

Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ, nhà quân sự vĩ đại của dân tộc Việt Nam chẳng phải vì nhận ra thời cơ cách mạng đã chín muồi mà lãnh đạo nhân dân thực hiện thành công.

Cách mạng tháng Tám năm 1945, lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa? Nếu không có sự phân tích tình hình đúng đắn, chớp thời cơ có một không hai khi “Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị” nhân dân chuẩn bị được thể và lực sẵn sàng cho cuộc khởi nghĩa thì đã không thể nào có được độc lập như ngày hôm nay.

Có một điều gì đó tương đồng giữa cơ hội với việc nắm bắt vẻ đẹp, “bắt những vật thoáng qua phải dừng lại trong nhiều thế kỉ” như trong “Nghệ thuật nhìn thế giới” (Bông hông vàng) Pau-tốp-xki đã đề cập đến. Người họa sĩ bối rối trước vẻ đẹp của tạo vật đang trong sự vận động bày ra trước mắt nhưng lại không làm sao có thể dừng nó lại để thưởng ngoạn. Cơn dông đến mang lại bức tranh đầy màu sắc. nhưng đó chỉ là một khoảnh khắc. Và khi nó qua đi rồi người ta chỉ còn biết tiếc nuối: “Thế là hết! – Họa sĩ xúc động kêu lên. – Cái cảnh hỗn độn này ta chẳng được thấy luôn đâu”. Tất nhiên rồi sẽ có những cơn dông khác nhưng những mảng màu, những khoảnh khắc của những lần sau đó sẽ không bao giờ có thể giống lần này. Và cũng có nghĩa là chẳng bao giờ người nghệ sĩ được gặp lại một lần thứ hai như thế. Có lẽ đó chính là điều làm cho anh ta phải suy nghĩ nhiều nhất, cơ hội cũng vậy, có thể sẽ có một cơ hội khác đến sau cơ hội vừa qua đi, nhưng nó không bao giờ lặp lại như cũ. Và hơn nữa, để có được một cơ hội không phải là một điều đơn giản.

Nhận thức được điều này ta càng thấm thía sâu sắc hơn giá trị của những gì ta đang có mà nắm bắt và tận dụng nó. Thời gian qua đi sẽ không bao giờ quay trở lại, vì vậy con người cần phải biết quý trọng thời gian, biết quý trọng những gì mình đang có. Tận dụng thời gian để làm những việc có ích cho bản thân cũng như cho xã hội. Thời gian hiện tại đối với những người đã trải qua phần lớn cuộc đời không vận động nhiều. Họ thường hướng về quãng thời gian trong quá khứ, để chiêm nghiệm lại những gì mình đã và không làm được. Khác với đó, người trẻ tuổi lại là những người đang được sống với khoảng thời gian đẹp nhất của cuộc đời mình, thời gian của sức trẻ, của tình yêu, của những đam mê và khát vọng, cần phải quý trọng và phấn đấu hết mình trong những phút giây mà mình đang có. Biết được sức mạnh của lời nói, mỗi chúng ta cần phải cẩn thận và chín chắn hơn khi sử dụng nó.

“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”

Chúng ta phải nhận biết, nắm bắt và tận dụng cơ hội. Bởi có những thứ, nếu như bỏ qua chúng có thể ta sẽ phải nuối tiếc suốt cả cuộc đời. Cuộc sống hiện đại năng động càng đòi hỏi nhiều hơn nữa sự nhanh nhạy của mỗi người. Và có một điều có thể chắc chắn là những ai biết quý trọng thời gian, quý trọng mỗi lời nói ra cũng như mỗi cơ hội đến với mình là người sáng suốt. Và họ sẽ thành công.

“Có ba điều trong cuộc đời nếu qua đi sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói, cơ hội. Con người hãy ý thức sâu sắc giá trị quý báu của chúng để không bao giờ phải nói lời hối tiếc…

Nghị luận xã hội về câu nói: Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội – Bài làm 3

Mỗi người khi đã từng bước qua cuộc đời này, họ đều thấy nuối tiếc và muốn níu kéo nó lại vô cùng. Thứ mà quý giá ấy thật khó có thể giữ chặt mãi trong tầm tay. Nó là gì mà lại bí ẩn thế, có ai đã từng làm chủ được nó chưa? Nó chính là ba đều trong cuộc đời “ thời gian , lời nói và cơ hội “ hiểu được tầm quan trọng của nó bạn sẽ có một cuộc đời mà không bao giờ phải nuối tiếc.

Câu khẳng định ấy không ai có thể sửa đổi được, nó cứ âm thầm đi qua để chứng minh rằng nó lạnh lung thế đó. Thời gian , lời nói và cơ hội.

Thời gian nó là một thứ vô hình, chẳng ai có thể thấy được, cứ như nó chẳng hiện hữu trên cõi đời này. Con người muốn cảm nhận được sự có mặt của nó trên cõi đời chỉ bằng một cách đó là họ so sánh cái thực tại và quá khứ đã qua. Thời gian là một quy luật khách quan, nó ngoài dự kiến của mỗi con người, thời gian trôi qua không bao giờ trở lại. Nó đi qua ai rồi đều làm họ thấy thật buồn, làm mất đi tuổi thanh xuân của một thiếu nữ, chợt xoá tan đi cái tuổi ngây thơ của trẻ con, nó làm con người thấy mệt mõi và ân hận những gì đã trãi qua trong cuộc đời. Thời gian sao khất nghiệt đến thế, nó đã cướp mất đi những người thân yêu, nó diết chết đi một mạng sống mà vẫn còn muốn được song hành cùng với nó. Một vụ tai nạn xảy ra, nạn nhân bị thương khá nặng và được đưa vào bệnh viện cấp cứu, chỉ trễ vài giây thôi vậy mà không thể kéo mạng sống về kịp cho nạn nhân ấy. Thế đấy, chắc ai trên cõi đời này cũng sẽ e sợ biết bao, kẻ xác nhân vô hình.

Đừng vội gieo tiếng ác cho thời gian, nó lạnh lùng thật đấy nhưng mấy ai hiểu được rằng nó đã bao lần mang cái đẹp, nguồn sống cho cuộc đời này. Khi một người chết đi do thời gian thì ở một nơi xa, có một thiên thần vừa bước ra chào cuộc đời với tiếng khóc oe…oe…như thầm báo cho mọi người biết, cuộc sống mới đã bắt đầu. Ông mặt trời trở lại, nụ hoa lại hé, tiếng chim hót đầu cành, giọt sương buổi sớm mai long lanh. Đó chính là quy luật thời gian mà không ai có thể chuyển đổi.

Lời nói của một con người trong cuốc sống, nó là một hành động nhầm giúp con người có thể hiểu nhau hơn. Lời nói như một bát nước đầy, khi tràn ra rồi khó lòng lấy lại được, vì thế khi ta cố làm người khác hiểu ta thì hãy lựa những lời làm người khác cảm thấy vui lòng.

“Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”

Câu ca dao trên cũng đã dạy ta biết cách giao tiếp trong xã hội bằng lời nói, một lời nói ra nó có thể là hoa thơm, mật ngọt, nó cũng có thể là rắn độc hại người. Tại sao nó lại có quyền năng như vậy? ai có thể lý giải được. “Lời nói gió bay “ nhưng ý nghĩa sự ấn tượng của nó sẽ vẫn còn đọng lại mãi ở những người nghe, trong trường hợp nào đó ta không thể xoá nhoà.

Cơ hội là những đều may mắn đến với mỗi người trong cuộc sống, đó có thể là một thuận lợi, một khoảnh khắc thay đổi số phận bạn. tuy nhiên cơ hội thường rất hiếm hoi, muốn có được nó cho riêng mình thì ta phải biết vận động hội tụ rất nhiều yếu tố và không phải ai cũng nắm bắt được khi nó đến.Cơ hội đã qua đi thì khó có thể trở lại lần thứ hai.

Thời gian, lời nói và cơ hội, ba đều trong cuộc sống mà khi đã qua không trở lại được. câu khẳng định trên rất đúng đắn, nó được rút ra từ kinh nghiệm sống của những bậc tiền bối đi trước. Người ta thường nói : nếu như… họ sẽ không làm vậy” . cái họ quý giá vô cùng khi đã mất đi. Thế mới biết sức mạnh của ba đều trên nó vô hình nhưng lại quan trọng đến thế.

Khi đã biết được tầm quan trọng của ba đều trên bạn hãy cố trân trọng gì đã có và đừng bao giờ đánh mất cái quý báo của hiện tại và tương lai. 

Kiếp nhân sinh dài hay ngắn? Làm người khó hay dễ? Có biết bao câu hỏi được mỗi người, tự đặt ra để hỏi mình, có biết bao câu ca, tiếng hát, danh ngôn sâu sắc. lí thú, đã trở thành hành trang vào đời của mỗi người, mỗi chúng ta. Làm sao để sống đẹp. sống tốt, vươn lên làm chủ với ý kiến sau đây:

“Có ba điều trong cuộc đời mỗi người, nếu đi qua sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói và cơ hội”.

Mỗi người là một cá thể trong cõi nhân sinh. Sướng hav khổ, vui hay buồn, giàu sang hay nghèo hèn, khỏe mạnh hay đau ốm, trường thọ hay đoản thọ mỗi người một số phận, một cảnh ngộ, nào ai giống ai? Đúng thời gian, lời nói và cơ hội là những “tài sản’’ vô cùng quý báu đối với mỗi người. Những thứ ấy để trôi qua thì không bao giờ lấy lại được. Do đó, phải sống như thế nào, sống tích cực hay buông xuôi, sống đẹp hay sống vô vị, sống nhạt nhẽo, sống thừa như "phường giá áo túi cơm!”.

Trước hết, nói về Thời gian là vàng; thời gian quý hơn vàng. Quỹ thời gian là vốn sống của mỗi người. Ăn ngủ, vui chơi, học hành, lao động… của bất cứ ai đều diễn ra theo ngày đêm, bốn mùa, năm tháng. Con người dùng thì giờ để lao động sản xuất ra của cải vật chất và mọi giá trị tinh thần, để sống trong no ấm, hạnh phúc. Con người cũng dùng thời gian để học hành, mớ mang trí tuệ. vươn lêu tầm cao của học vấn, văn minh.

Quỹ thời gian sinh lí thì mọi người như nhau, nhưng quỹ thời gian tâm lí của mỗi người lại khác nhau. Có người sống trong tâm trạng: Ba thu dồn lại một ngày dài ghê”. Có người “uống rượu tiêu sầu” nên cảm thấy: “Ba vạn sáu ngàn ngày là mấy – Kiếp phù du trông thấy cũng nực cười!” Có người lại hối hả “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm”, nhất là bà con dân cày đã thức khuya dậy sớm, đã một nắng hai sương cuốc bẫm cày sâu để làm ra những mùa vàng, những bát cơm đầy dẻo thơm.

Thời gian trôi nhanh “vun vút như tên bay, như bóng câu (ngựa) lướt qua cửa sổ, như nước chảy qua cầu". Thời gian một đi không trở lại. Sinh, trưởng, lão, bệnh, tử và vòng đời của mỗi người. Tuổi trẻ thường phung phí thì giờ, cho nên lúc mái tóc chớm bạc mới hối hận, mới tiếc nuối: “Ôi kiếp nhân sinh là thế ấy, như bóng đèn, như mây nổi, như gió thổi, như tuyết tan..”.

Kẻ lười biếng nên sống buông thả: “Ăn no rồi lại nằm khèo – Nghe giục trống chèo, vác bụng đi xem”. Dân gian đã châm biếm: “Đời người có một gang tay – Ai hay ngủ ngày còn có nửa gang!” Muốn chiếm được bảng vàng, các thí sinh, sĩ tử phải “dùi mài kinh sử", phải “Thập niên đăng hỏa”, ở nước ta đã có những “vua lợn”, “vua quỷ”: như Lê Ngọa Triều, Lê Uy Mục, Lê Tương Dực, nhưng cũng có những vị minh quân như Lê Thánh Tông: “Trống đời canh, còn đọc sách – Chiêng xê bóng, chửa thôi chầu”.

Kẻ lười biếng, ăn không ngồi rồi thì lúc nào cũng cảm thấy thừa thời gian. Người siêng năng cần cù thì luôn cảm thấy thiếu thời gian. Biết làm chủ thời gian là biết sống tích cực. Trong bài thơ Vội vàng viết vào thời mười tám, đôi mươi, thi sĩ Xuân Diệu đã thể hiện một tâm thế tuyệt đẹp:

Mỗi buổi sớm Thần Vui hằng gõ cửa

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần

Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Vì cảm nhận được "Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật – Không cho dài thời trẻ cùa nhân gian”, nên chàng thi sĩ họ Ngô mới “vội vàng”, muôn “say”, muốn “riết”, muốn “ôm”…

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều Và non nước, và cây, và cỏ rạng…

Thật vậy, thời gian rất quý, thời gian trôi nhanh, một đi không trở lại, nên không được vung phí thời gian, phải biết làm chủ thời gian.

Thời gian mải miết trôi qua, không thể nào lấy lại được, vậy lời nói thì thế nào? Người xưa từng nói: Tên bắn đi thì máu sẽ đổ, và thịt nát xương tan, đô thị hoang tàn Tên bắn đi làm sao thu hồi được? Lời đã nói ra làm sao lấy lại được? "Lời nói gió bay" (tục ngữ). Lời nói là vàng. Đó là những lời nói tốt đẹp, mang tình người, hoặc là lời ngợi khen, hoặc là lời động viên, an ủi. Hoặc là lời ông bà, cha mẹ báo ban con cháu. Hoặc là lời thầy, cô dạy bảo học trò. Hoặc là lời bạn bè tâm sự. Hoặc là tiếng nói tâm tình cùa lứa đôi. Hoặc là lời chào hỏi ân cần. vui vẻ của đồng loại. Lời nói dù tốt đẹp, nhân văn đến đâu cũng khôug thể nào lấy lại được.

Còn có những lời nói độc địa, tiếng chửi rủa, quát tháo. “Lời nói đọi máu” (Tục ngữ). Có những lời nói có thể làm người nghe đau đớn, tủi nhục, căm giận, nhưng khi đã được “phun ra” thì làm sao lấy lại được? Nhất là những lời nói tục tằn, thô lỗ, phàm phu càng không lấy lại được

Đất xấu trồng cây khẳng khiu,

Những người thô tục nói điều phàm phu!

Cũng như tiếng chim hót nghe rất vui tai, câu hát, lời ru của bà, của mẹ tuy “gió đưa về trời” những vẫn thấm sâu vào tâm hồn con cháu. Đúng như nhà thơ Nguyễn Duy đã viết:

Cái cò… sung chát đào chua

Câu ca mẹ hát gió đưa về trời

Ta đi trọn kiếp con người.

Cũng không đi hết những lời rnẹ ru.

(Ngồi buồn nhở mẹ ta xưa)

Khi lời nói đã “xuất khẩu”, dù hay, dở thế nào cùng không lấy lại được, do đó, lúc nói năng phải đắn đo, suy nghĩ cẩn trọng. Không thể ăn nói văng mạng được. “Ăn nhai, nói nghĩ”, phải “uốn lưỡi bảy lần mới nói" – đó là lời khuyên về sự ăn nói. Trong chúng ta, hầu như ai cũng nhớ câu:

Lời nói chẳng mất tiền mua.

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

Lời nói thể hiện tư tưởng, tình cảm, cách ứng xử, bộc lộ cá tính, nhân cách văn hóa của mỗi người. Lời nói khi đã phát ngôn thì không thể nào lấy lại được, do đó, chúng ta phải học cách ăn nói văn minh, lịch sự, lễ phép. Và phải thận trọng, lễ độ trong nói năng, ứng xử.

Thời gian đã trôi, không thể chạy ngược dòng, lời nói đã phát ngôn không thể thu hồi, còn cơ hội có lấy lại được không?

Cơ hội là dịp may hiếm có, mang tính khách quan, ngoài mong muốn chủ quan của mỗi người. Có loại cơ hội nghìn năm mới có một. Đời người có mấy cơ hội tốt đẹp trong học hành, thi cử, làm ăn?

Sau gần một thế kỉ làm trâu ngựa cho ngoại bang, nhân dân ta bao phen quật khởi vùng dậy, nhưng đã bị kẻ thù "tắm trong những bể máu”. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Hồ Chủ tịch và Đảng ta đã chủ động “Chớp lẩy cơ hội” Pháp chạy, Nhặt hàng Đồng Minh, là lãnh đạo nhân dân ta làm cuộc Cách mạng tháng Tám, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhờ cơ hội phát triển nền kinh tế thị trường mà có nhiều doanh nhân trẻ, nhà quản lí tài ba xuất hiện, góp phần làm đổi thay bộ mặt đất nước.

Nhờ cơ hội mở rộng giao lưu văn hóa, giáo dục với các nước trên thế giới, mà hiện nay Việt Nam có hàng ngàn, hàng vạn học sinh, sinh vièn du học ở Anh, Pháp, Mỉ, Nhật… Đó là những “cơ hội đỏ” giúp nhiều tài năng trẻ được đào tạo, hứa hẹn tương lai tươi sáng.

Bao giờ cũng thế, vận may rất hiếm, cơ hội một đi không trờ lại. Vì thế, con người phải cỏ ý thức chuẩn bị tốt mọi điểu kiện chù quan, mọi thực lực để chủ động đón bắt cơ hội. Không thể chần chừ do dự, không thể “há miệng chờ sung’’ mà phải có ý chí, có quyết tâm, sẵn sàng nắm bắt cơ hội, để thi thố tài năng, để làm nên sự nghiệp.

Tuổi trẻ phải 12 năm (hoặc lâu hơn nữa) siêng năng, chăm chỉ học hành, rèn luyện mới có thế tiến xa được. Các kì thi đại học, cao đẳng hàng năm là “cơ hội vàng” để thanh niên, thiếu niên biến mơ ước thành hiện thực. Học hành lười biếng, thích ăn chơi đua đòi thì sao đón được “cơ hội vàng”, dù trước ngày thi có theo nhau vào Văn Miếu “xoa đầu các cụ rùa", thắp hương cầu khẩn bia Tiến sĩ! Chao ôi! Cơ hội đến rồi qua nhanh, không lấy lại được cơ hội, dù có phép thánh thần!

Tóm lại, “có ba điều trong cuộc đời mỗi người, nếu đi qua sẽ không lấy lại được: thời gian, lời nói và cơ hội” – là một lời khuyên đẹp, một lời nói hay, hàm chứa chất triết lí và đạo đức. Phải biết sống tích cực, sống chủ động, phải biết nỗ lực học tập và siêng năng lao động, nâng cao kiến thức, tu dưỡng đức hạnh, nâng tầm văn hóa của bản thân mình lên cao, ngang tầm thiên hạ. Phải biết quý trọng thời gian, thì giờ. Phải biết “Học ăn, học nói, học gói, học mở” để giao tiếp văn minh lịch sự, trung thực, lễ phép. Phải biết chuẩn bị đức tài để đón nhận thời cơ, cơ hội.

Câu nói trên đây luôn luôn nhắc nhở mỗi chúng ta phải học cách sống, phải biết sống, sống đẹp để trở thành con người văn hóa khi bước sang thế kỉ XXI.

Nghị luận xã hội về câu nói: Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội – Bài làm 4

Trước sự chảy trôi của dòng đời ta thường hay mất đi những thứ gì đó mà khi nó đã qua đi thì không thể nào lấy lại được. Cuộc sống vốn dĩ nó đã rất nghiệt ngã rồi. Sự vô hạn của vòng quay trái đất đối lập sự hữu hạn của một đời con người. Mỗi chúng ta chỉ được sống một lần duy nhất, chỉ một kiếp này. Một đời người tối đa nhất là được một trăm tuổi nhưng nó cũng không thể nào chống lại sự nghiệt ngã của tự nhiên. Chính vì thế mà nhiều cái mất đi ta không thể nào lấy lại được. Và có một câu nói rằng: “Có ba điều trong cuộc đời mỗi người nếu đi qua sẽ không lấy lại được, đó là thời gian, lời nói và cơ hội”, liệu rằng có đúng như vậy không?.

Câu nói trên muốn nói về sự chảy trôi một cách vô tình của thời gian mà con người thì nhiều khi lại không nắm bắt được nên sẽ thấy hối tiếc về những điều trong quá khứ. Thật vậy mỗi người chúng ta chỉ thấy hối hận chỉ thấy tiếc khi chuyện đã qua mà không tính toán kĩ lưỡng hay cân nhắc cẩn trọng mọi việc trước khi làm. Vì thế cho nên một khi nó đã đi và không quay trở lại nữa thì chỉ còn biết tiếc nuối. Thời gian trôi đi mang cả lời nói và những cơ hội trong cuộc sống của ta chính vì thế mà ba điều ấy là những cái mà ta nên trân trọng. Tóm lại ý câu nói trên nhằm nói lên một sự thật hiển nhiên mang tính quy luật của tự nhiên, đồng thời cũng là một sự thật nghiệt ngã mà chúng ta không thể nào tránh được đó là sự tuần hoàn của thời gian.

Không những thế nó còn chỉ một sự thật hiển nhiên của con người đó là nuối tiếc quá khứ, qua đó nêu lên một chân lý là hãy biết nắm bắt thời cơ, tận dụng tốt thời gian của mình không để nó trôi qua một cách lãng phí để không hối hận hay luyến tiếc nó.

Trước hết ta đi vào tìm hiểu về thời gian, một sự tuần hoàn chảy trôi từ ngày này qua ngày khác từ đời này qua đời khác một cách vô tình, nó không bao giờ đợi chờ ai bao giờ và những người đánh mất những thời gian đó thì sẽ không thể nào lấy lại được. Vì nó cứ trôi hoài như thế, một cách vô tình với những tình cảm con người. Nhà thơ Xuân Diệu đã nói về sự tuần hoàn ấy thật đúng qua câu thơ:

“Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua
Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già
            ……
Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật
Không cho dài thời trẻ của nhân gian”

Hay nhà thơ Hồ Xuân Hương cũng có câu thơ nói về sự nghiệt ngã của dòng thời gian nó lặng lẽ mang đi những tuổi trẻ, tình cảm, mặc cho chủ thể đó chưa tìm được một tình yêu thật sự:

“Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại
Mảnh tình san sẻ tí con con”

Chính vì những lẽ đó mà người ta cho rằng “ thời gian là vàng”. Nó vô cùng quan trọng với mỗi người. Thời gian qua đi nhanh chóng nếu chúng ta cứ dậm chân tại chỗ lãng phí khoảng thời gian đẹp thì sẽ đến khi vòng đời của một người qua đi mà vẫn chưa làm được gì thì lúc đó hối hận cũng không kịp nữa vì thời gian có đợi ai bao giờ.

Điều mất đi không thể lấy lại thứ hai là lời nói. Nhân dân ta có câu “ Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Đúng vậy, lời nói của chúng ta thật sự được tự do, quyền tự do ngôn luận được pháp luật nhà nước có hẳn những điều luật để quy định nó thế nhưng đôi khi trong cuộc sống có những lúc chúng ta nói không được hay cho lắm. Và những lời nói không hay đó mang lại những hậu quả đáng tiếc cho những mối quan hệ của chúng ta. Mối quan hệ đa dạng của chúng ta và những điều xảy ra trong cuộc sống có thể làm cho ta mâu thuẫn lẫn nhau, cãi vã nhau. Chính những lúc đó con người không còn tỉnh táo để nói hay được nữa. Những lời khó nghe thâm chí là chửi thề lẫn nhau. Nhưng khi qua đi thấy những lỗi sai của mình với người ta thì lại không thể cứu vãn được nữa rồi. Ông bà ta có câu “ Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” để nhằm nhắc nhở chúng ta hãy suy nghĩ thật kĩ trước khi nói ra bất cứ một điều gì để tránh hối hận về hậu quả của những lời nói đó.

Và điều thứ ba dễ mất đi mà không quay lại được đó là cơ hội. những yếu tố làm nên một người thành công là tài giỏi có đức, may mắn và cơ hội. Cơ hội là một yếu tố rất quan trọng cho một con người hay cho toàn một dân tộc. Có thể nói nếu như ngày xưa Đảng và Bác Hồ không biết nắm lấy thời cơ thì không biết giờ nay nước ta đã độc lập chưa hay lại mang tên một quốc gia thuộc địa khác. Chính vì thế óc tài, có đức vẫn chưa đủ mà còn phải biết nắm bắt cơ hội. Nếu như không nắm bắt được thì sẽ không mang đến những lợi ích kể cả cho dù có tài đi chăng nữa. nhưng cơ hội là một thứ rất dễ mất đi nên nếu không nắm bắt được thì không thể lấy lại được.

Như vậy có thẻ thấy rằng thời gian, lời nói, cơ hội là ba yếu tố mà nếu như chúng ta mất đi thì không thể lấy lại được nữa. Trình tự nhắc đến ba câu trên cũng cho chúng ta thấy được cái nào sẽ vĩnh viễn không lấy lại được nữa. Yếu tố đầu tiên nghiệt ngã nhất là thời gian, thời gian không thể nào dừng đợi con người cũng không thể nào trôi chậm được, nó cứ tuần hoàn như thế. Còn lời nói thì cung vậy nhưng lời nói còn có thể xin nhau tha thứ được, nó mất đi không lấy lại được nhưng tình thương yêu con người thì tha thứ cho nhau. Cơ hội thì mất đi cơ hội lần này mất vĩnh viễn nhưng có thể một cơ hội khác sẽ đến và cái chính là ta có biết nắm bắt hay không thôi. Chính vì thế thời gian là nghiệt ngã nhất vậy nên mối chúng ta nên biết cách sống sao cho không lãng phí ba yếu tố trên.

LIKE ỦNG HỘ TÁC GIẢ

+